Τεχνητή νοημοσύνη στην ιατρική: οφέλη και κίνδυνοι

Πώς βοηθά τον γιατρό

• Γραφειοκρατία και τεκμηρίωση: σύνταξη ιστορικού, επιστολών και περιλήψεων, καθώς και καταγραφή της επίσκεψης με φωνητική υπαγόρευση. Εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο άμεσο κέρδος, γιατί απελευθερώνει χρόνο για τον ασθενή.
• Υποστήριξη απόφασης: διαφορική διάγνωση ως «δεύτερη σκέψη», έλεγχος αλληλεπιδράσεων φαρμάκων, υπενθύμιση κατευθυντήριων οδηγιών.
• Αναγνώριση προτύπων: απεικόνιση, ΗΚΓ, δερματοσκόπηση και βυθοσκόπηση, όπου σε ορισμένες εφαρμογές η ακρίβεια πλησιάζει ή ξεπερνά τον ειδικό.
• Ενημέρωση: γρήγορη σύνοψη βιβλιογραφίας.
• Επικοινωνία: απλοποιημένες εξηγήσεις, φυλλάδια και οδηγίες σε γλώσσα κατανοητή για τον ασθενή.

Πώς βοηθά τον ασθενή

• Κατανόηση μιας διάγνωσης ή ενός αποτελέσματος εξετάσεων σε απλή γλώσσα.
• Προετοιμασία για την επίσκεψη: ποιες ερωτήσεις να κάνει και τι να αναφέρει.
• Συμμόρφωση στη θεραπεία και υποστήριξη στον τρόπο ζωής (διατροφή, άσκηση, ύπνος).
• Πρόσβαση σε πληροφορία οποιαδήποτε ώρα, που όταν χρησιμοποιείται σωστά μειώνει το άγχος αντί να το αυξάνει.

Βιοσυντονισμός, «παράσιτα» και αντιπαρασιτικά μηχανήματα: τι λέει η επιστήμη

Το βιοενεργειακό τεστ δεν έχει αποδεδειγμένη διαγνωστική αξία, τα παράσιτα δεν ευθύνονται για «όλες» τις δυσλειτουργίες του οργανισμού και τα «αντιπαρασιτικά» μηχανήματα δεν έχουν δείξει θεραπευτικό όφελος. Αυτό είναι το συμπέρασμα της διαθέσιμης έρευνας των τελευταίων 30 ετών.

Στο ιατρείο συναντώ συχνά ασθενείς που έκαναν ένα τέτοιο τεστ. Τους είπαν ότι έχουν «παράσιτα», «τοξίνες» ή «δυσανεξίες» και τους πρότειναν συνεδρίες με ειδικό μηχάνημα. Οι περισσότεροι έχουν πραγματικά συμπτώματα: κόπωση, φούσκωμα, πόνους, αϋπνία. Αξίζουν μια σωστή εξήγηση και μια σωστή διερεύνηση.

Πεθαίνουν όσοι εμβολιάστηκαν; Τι δείχνουν πραγματικά τα στοιχεία

Το επιχείρημα που ακούμε

Σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης και αντιεμβολιαστικούς κύκλους επαναλαμβάνεται συχνά ο ισχυρισμός: «οι εμβολιασμένοι πεθαίνουν καθημερινά» και «αυξήθηκαν παγκοσμίως οι θάνατοι εξαιτίας των εμβολίων κατά του COVID-19». Το επιχείρημα βασίζεται συνήθως σε δύο παρατηρήσεις που είναι εν μέρει αληθινές αλλά ερμηνεύονται λανθασμένα:

1. Όντως, ο κόσμος βίωσε παρατεταμένη αύξηση της συνολικής θνησιμότητας (excess mortality) μετά το 2020, που σε πολλές χώρες συνεχίζεται ακόμα και σήμερα.
2. Όντως, καθημερινά πεθαίνουν άνθρωποι που έχουν εμβολιαστεί.

Το πρόβλημα είναι η αιτιώδης σύνδεση που γίνεται ανάμεσα στα δύο. Ας δούμε τι λέει η επιστημονική βιβλιογραφία.

Προληπτική γαστροπροστασία: Μήπως παίρνετε ένα φάρμακο που δεν χρειάζεστε;

Είναι μια σκηνή που επαναλαμβάνεται καθημερινά στα ελληνικά φαρμακεία: Κάποιος αγοράζει μια θεραπεία και αυτόματα ζητάει «και ένα χάπι για το στομάχι, έτσι για προστασία». Η πεποίθηση ότι κάθε φορά που παίρνουμε φάρμακα πρέπει να «στρώνουμε» το στομάχι μας είναι βαθιά ριζωμένη.

Τι λέει όμως η επιστήμη; Έχει πραγματικά νόημα να παίρνει κανείς γαστροπροστασία προληπτικά, όταν δεν έχει κανένα πρόβλημα με το στομάχι του και τα φάρμακα που λαμβάνει δεν είναι ερεθιστικά;

Η σύντομη απάντηση είναι όχι. Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, αυτή η πρακτική αποτελεί μια κλασική ιατρική υπερβολή και μια άσκοπη προσθήκη στη λίστα των φαρμάκων μας (πολυφαρμακία).

Είναι απαραίτητα τα αντιφλεγμονώδη;

Όταν κάτι πονάει, το πρώτο που σκεφτόμαστε είναι ένα αντιφλεγμονώδες. Το όνομα όμως παραπλανά: τα φάρμακα αυτά δεν θεραπεύουν την αιτία του πόνου, μειώνουν μόνο τα συμπτώματα. Αυτό δεν είναι ασήμαντο, γιατί ο πόνος και η φλεγμονή είναι σήματα του οργανισμού και όχι η ίδια η νόσος.

Τι προσφέρουν πραγματικά

Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (ιβουπροφαίνη, ναπροξένη, δικλοφενάκη κ.ά.) μειώνουν τον πόνο και την ακαμψία. Στις περισσότερες συχνές μυοσκελετικές παθήσεις, όπως η οσφυαλγία, η οστεοαρθρίτιδα και οι τραυματισμοί των μαλακών μορίων, το όφελος σε σχέση με το εικονικό φάρμακο είναι μικρό έως μέτριο. Η φλεγμονή επιπλέον είναι μέρος της φυσιολογικής επούλωσης. Όταν την καταστέλλουμε συστηματικά, δεν είναι αυτονόητο ότι κάνουμε καλό.

SGLT2: Το φάρμακο του διαβήτη που έγινε το νέο «μυστικό» της μακροζωίας

Φανταστείτε ένα χάπι που σχεδιάστηκε για να ρυθμίζει το ζάχαρο, αλλά τελικά αποδείχθηκε ότι μπορεί να «ξεγελάσει» το σώμα μας, χαρίζοντάς του τα οφέλη της νηστείας και της άσκησης. Ο λόγος για τους αναστολείς SGLT2 (φάρμακα όπως η εμπαγλιφλοζίνη και η δαπαγλιφλοζίνη), μια κατηγορία σκευασμάτων για τον Διαβήτη Τύπου 2 που έχει ξεσηκώσει την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα που μελετά την αντιγήρανση.

Πώς όμως ένα φάρμακο για το ζάχαρο καταφέρνει να προστατεύει την καρδιά, τα νεφρά και να επιβραδύνει το ρολόι του χρόνου; Ας το δούμε με απλά λόγια.

Μπορούμε να Αντιστρέψουμε τη Γήρανση; Μια πιο Κοντινή Ματιά στα Τελομερή και τη Βιολογική μας Ηλικία

Η γήρανση θεωρούνταν ανέκαθεν αναπόφευκτη: ρυτίδες στο δέρμα, επιβράδυνση της μνήμης, πόνοι στις αρθρώσεις και σταδιακή απώλεια αντοχής. Κι αν σας λέγαμε όμως ότι η γήρανση δεν είναι απλώς ένα «εισιτήριο μονής διαδρομής», αλλά μια βιολογική διαδικασία που μπορεί να επιβραδυνθεί — ή ακόμα και να αντιστραφεί;

Η σύγχρονη επιστήμη δεν αντιμετωπίζει πλέον τα γηρατειά ως απλό πέρασμα των ετών, αλλά ως μια σειρά κυτταρικών μηχανισμών. Στο επίκεντρο αυτής της έρευνας βρίσκονται τα τελομερή: τα μικροσκοπικά «ρολόγια» που καθορίζουν πόσο γρήγορα γερνούν τα κύτταρά μας.

Ποιο είναι το δικό σου «Επίπεδο Υγείας»;

Έχετε αναρωτηθεί ποτέ γιατί κάποιοι άνθρωποι περνούν όλη τους τη ζωή παλεύοντας με αλλεργίες και αυτοάνοσα νοσήματα, ενώ άλλοι φαίνεται να «μην καταλαβαίνουν τίποτα»; Γιατί κάποιος μπορεί να ανεβάσει εύκολα 39 πυρετό και να γίνει περδίκι σε δύο μέρες, ενώ σε κάποιον άλλον μια απλή ίωση σέρνεται για εβδομάδες χωρίς ίχνος πυρετού;

Τις απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα δίνει μια σπουδαία και διεθνώς αναγνωρισμένη θεωρία: τα «Επίπεδα Υγείας» του καθηγητή Γεωργίου Βυθούλκα. Πρόκειται για έναν χάρτη που μας δείχνει με απόλυτη ακρίβεια πώς λειτουργεί το αμυντικό μας σύστημα και πώς οι καθημερινές μας επιλογές καθορίζουν την ποιότητα της ζωής μας.

Η Μεγάλη Αυταπάτη του Ανθρώπινου Μυαλού: Από το Φαινόμενο Dunning-Kruger στο «Τέλος» της Ελεύθερης Βούλησης

Πόσο σίγουροι είστε ότι ελέγχετε τις σκέψεις σας, τις επιλογές σας και την ίδια σας τη ζωή;
Η καθημερινότητά μας είναι χτισμένη πάνω σε μια ακλόνητη βεβαιότητα: ότι είμαστε λογικά όντα, με ελεύθερη βούληση, που αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο αντικειμενικά. Ωστόσο, η σύγχρονη νευροεπιστήμη και η ψυχολογία έρχονται να γκρεμίσουν αυτό το οικοδόμημα, αποκαλύπτοντας ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι ένα δίκτυο από ασυνείδητους μηχανισμούς και ένστικτα, και ότι η «συνειδητή» μας ζωή είναι, σε μεγάλο βαθμό, μια καλοστημένη αυταπάτη.
Ας ξετυλίξουμε το νήμα των μεγαλύτερων πλανών που μας καθορίζουν.

Η «σωστή» στάση σώματος: τι λένε πραγματικά οι μελέτες για το κάθισμα, τον ύπνο και την ορθοστασία

«Κάτσε ίσια». «Μη σκύβεις». «Κοιμήσου ανάσκελα». Οι περισσότεροι μεγαλώσαμε με την ιδέα ότι υπάρχει μία σωστή στάση σώματος και ότι κάθε απόκλιση από αυτήν φθείρει τη σπονδυλική στήλη. Τα τελευταία χρόνια, όμως, η επιστημονική έρευνα έχει αλλάξει σημαντικά την εικόνα: η στάση καθαυτή έχει μικρότερη σημασία απ’ όσο νομίζαμε, ενώ η διάρκεια που μένουμε ακίνητοι σε οποιαδήποτε θέση και η ποικιλία κίνησης έχουν πολύ μεγαλύτερη. Σε αυτό το άρθρο συγκεντρώνω τι δείχνουν οι πιο αξιόπιστες μελέτες για τις τρεις βασικές στάσεις της καθημερινότητας – την καθιστή, την ύπτια (τον ύπνο) και την όρθια – και τι σημαίνουν πρακτικά για εσάς.