Η απαξίωση των μεταπτυχιακών τίτλων στην Ιατρική

Ποιος τελικά πιστοποιεί την επιστημονική επάρκεια; Η πραγματική εκπαίδευση ή ο τίτλος της ειδικότητας;

Στην ελληνική ιατρική πραγματικότητα ακούγεται ολοένα συχνότερα μια φράση που παρουσιάζεται ως αυτονόητη αλήθεια:

«Το μεταπτυχιακό δεν δίνει επαγγελματικά δικαιώματα».

Πρόκειται για μια διατύπωση που, απομονωμένη από το περιεχόμενό της, μπορεί να είναι νομικά ορθή. Όταν όμως χρησιμοποιείται για να απαξιώσει την πρόσθετη πανεπιστημιακή εκπαίδευση ενός ήδη αδειοδοτημένου ιατρού, δημιουργεί σοβαρά επιστημονικά και θεσμικά ερωτήματα.

Ασφαλώς, ένας εκπαιδευτικός που αποκτά μεταπτυχιακό στην Ψυχολογία δεν γίνεται αυτομάτως ψυχολόγος.

Όμως ένας ιατρός που πραγματοποιεί μεταπτυχιακές σπουδές στην Αισθητική Ιατρική δεν προσπαθεί να γίνει ιατρός.

Είναι ήδη ιατρός.

Το μεταπτυχιακό αποτελεί πρόσθετη εκπαίδευση μέσα στο επιστημονικό πεδίο στο οποίο ήδη ανήκει.

Γιατί, λοιπόν, αντιμετωπίζεται συχνά σαν να μην έχει ουσιαστική σημασία για την επαγγελματική του επάρκεια;

Ένας επιστήμονας, όταν επενδύει σε ένα απαιτητικό μεταπτυχιακό, δεν το κάνει για χόμπι. Το κάνει για να αποκτήσει βαθύτερη γνώση, να σταθεί με σοβαρότητα απέναντι στον ασθενή και να προσφέρει υπηρεσίες με μεγαλύτερη ασφάλεια και ποιότητα. Το κρίσιμο ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι η πρόθεση. Αλλά αν το θεσμικό πλαίσιο είναι έτοιμο να αναγνωρίσει και να αξιοποιήσει αυτή τη γνώση με κανόνες, με εποπτεία και πάντα με γνώμονα την προστασία του ασθενούς.

Η Αισθητική Ιατρική ως χαρακτηριστικό παράδειγμα

Η Αισθητική Ιατρική αποτελεί ιδιαίτερα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αντίφασης.

Στην Ελλάδα δεν υφίσταται αυτοτελής βασική ιατρική ειδικότητα με την ονομασία «Αισθητική Ιατρική».

Ωστόσο, σύμφωνα με την εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας του Μαΐου 2024, οι αισθητικές εφαρμογές βοτουλινικής τοξίνης και υαλουρονικού οξέος αποδίδονται σε συγκεκριμένες ιατρικές ειδικότητες.

Το ερώτημα είναι εύλογο:

Με ποια ακριβώς επιστημονικά και εκπαιδευτικά κριτήρια επιλέχθηκαν οι συγκεκριμένες ειδικότητες;

Ασφαλώς, η Δερματολογία και η Πλαστική Χειρουργική διαθέτουν σημαντική συνάφεια με την αισθητική αντιμετώπιση του προσώπου και του σώματος.

Η συνάφεια όμως δεν ταυτίζεται αυτομάτως με την αποδεδειγμένη πρακτική επάρκεια σε κάθε επιμέρους ιατρική πράξη.

Η βοτουλινική τοξίνη, για παράδειγμα, δρα στη νευρομυϊκή σύναψη. Η ασφαλής εφαρμογή της απαιτεί εξειδικευμένη γνώση της λειτουργικής ανατομίας, της φαρμακολογίας, της επιλογής ασθενούς, της τεχνικής έγχυσης και της αντιμετώπισης επιπλοκών.

Αντίστοιχα, η εφαρμογή ενέσιμων εμφυτευμάτων υαλουρονικού οξέος απαιτεί γνώση της ανατομίας των αγγείων, των ιστικών επιπέδων και των πιθανών σοβαρών επιπλοκών.

Επομένως, η επάρκεια δεν μπορεί να τεκμηριώνεται μόνο από το όνομα μιας ειδικότητας. Πρέπει να αποδεικνύεται με συγκεκριμένη εκπαίδευση.

Το μεγάλο ερώτημα: Πού και πώς εκπαιδεύονται οι ειδικευόμενοι;

Το επίσημο εκπαιδευτικό πρόγραμμα της Πλαστικής, Επανορθωτικής και Αισθητικής Χειρουργικής, όπως δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 119/2025, περιλαμβάνει ρητά συμπληρωματικές παρεμβάσεις Αισθητικής Ιατρικής με βοτουλινική τοξίνη και παράγωγα υαλουρονικού οξέος.

Αυτό αποτελεί θετικό στοιχείο.

Η αναφορά όμως μιας τεχνικής σε ένα πρόγραμμα σπουδών δεν απαντά από μόνη της στο ζήτημα της πρακτικής επάρκειας.

Γι' αυτό είναι αναγκαίο να τεθούν συγκεκριμένα ερωτήματα:

Πόσες αισθητικές εφαρμογές βοτουλινικής τοξίνης πραγματοποιεί υποχρεωτικά ένας ειδικευόμενος πριν αποκτήσει τον τίτλο του;

• Πόσες εφαρμογές υαλουρονικού οξέος;
• Σε ποια αναγνωρισμένα εκπαιδευτικά κέντρα πραγματοποιούνται;
• Υπάρχει ελάχιστος απαιτούμενος αριθμός περιστατικών;
• Υπάρχει υποχρεωτική εποπτευόμενη κλινική εκπαίδευση;
• Καταγράφονται οι πράξεις σε επίσημο βιβλιάριο εκπαίδευσης;

Αξιολογείται πρακτικά η ικανότητα του ειδικευομένου να πραγματοποιεί αυτές τις παρεμβάσεις και να αντιμετωπίζει τις επιπλοκές τους;

Και, τελικά, ποιος πιστοποιεί ότι ο νέος ειδικός έχει πράγματι αποκτήσει τις συγκεκριμένες δεξιότητες;

Δεν πρόκειται για ερωτήματα που αμφισβητούν συλλήβδην την εκπαίδευση των δερματολόγων ή των πλαστικών χειρουργών.

Πρόκειται για ερωτήματα που ζητούν να αποδειχθεί με αντικειμενικό τρόπο η επάρκεια την οποία επικαλείται το θεσμικό πλαίσιο.

Η πραγματικότητα των δημόσιων νοσοκομείων

Ένα ακόμη ζήτημα που αξίζει σοβαρής διερεύνησης αφορά τις δυνατότητες εκπαίδευσης στις αμιγώς αισθητικές παρεμβάσεις μέσα στα δημόσια νοσοκομεία.

Οι δημόσιες νοσοκομειακές δομές έχουν ως πρωταρχικό σκοπό την αντιμετώπιση παθήσεων και την παροχή υπηρεσιών υγείας.

Οι αμιγώς αισθητικές παρεμβάσεις, όπως η αντιμετώπιση των ρυτίδων με βοτουλινική τοξίνη ή η αισθητική αποκατάσταση όγκου με υαλουρονικό οξύ, δεν αποτελούν κατ' ανάγκην μέρος της συνήθους δραστηριότητας κάθε δημόσιας νοσοκομειακής κλινικής.

Αυτό δημιουργεί ένα πρακτικό ερώτημα:

Εάν οι συγκεκριμένες πράξεις δεν πραγματοποιούνται συστηματικά σε μια αναγνωρισμένη εκπαιδευτική κλινική, με ποιον τρόπο εξασφαλίζεται η απαιτούμενη πρακτική εκπαίδευση των ειδικευομένων;

Η απάντηση πρέπει να δοθεί με πραγματικά στοιχεία από τα εκπαιδευτικά κέντρα.

Δεν αρκεί να υπάρχει μια τεχνική στο πρόγραμμα σπουδών.

Πρέπει να γνωρίζουμε πού διδάσκεται, πώς εφαρμόζεται και με ποιον τρόπο αξιολογείται.

Η εκπαίδευση από τις εταιρείες και η πανεπιστημιακή εκπαίδευση

Ένα σημαντικό μέρος της συνεχιζόμενης εκπαίδευσης στην Αισθητική Ιατρική πραγματοποιείται διεθνώς μέσω συνεδρίων, σεμιναρίων και πρακτικών εργαστηρίων.

Σε πολλές τέτοιες δραστηριότητες συμμετέχουν εταιρείες που παράγουν ή διαθέτουν προϊόντα αισθητικής ιατρικής.

Η συμμετοχή της βιομηχανίας δεν καθιστά αυτομάτως την εκπαίδευση ανεπαρκή ή αναξιόπιστη.

Δημιουργεί όμως την ανάγκη για διαφάνεια, ανεξάρτητη αξιολόγηση και σαφή διαχωρισμό της επιστημονικής εκπαίδευσης από την εμπορική προώθηση.

Και εδώ εμφανίζεται μια ενδεχόμενη θεσμική αντίφαση.

Εάν η εκπαίδευση μέσω ιδιωτικών σεμιναρίων θεωρείται χρήσιμη για τη συνεχιζόμενη κατάρτιση ενός ιατρού συγκεκριμένης ειδικότητας, γιατί ένα οργανωμένο πανεπιστημιακό μεταπτυχιακό στην Αισθητική Ιατρική να μη συνεκτιμάται ως τεκμήριο πρόσθετης επάρκειας ενός άλλου ιατρού;

Γιατί να μην αξιολογούνται οι ώρες εκπαίδευσης, η πρακτική άσκηση, οι εξετάσεις και οι κλινικές δεξιότητες;

Μήπως έχουμε καταλήξει να δίνουμε μεγαλύτερη σημασία στην αρχική επαγγελματική ταυτότητα του γιατρού παρά στη μεταγενέστερη, εξειδικευμένη εκπαίδευσή του;

Δύο μέτρα και δύο σταθμά;

Ας υποθέσουμε ότι δύο ιατροί επιθυμούν να πραγματοποιήσουν την ίδια αισθητική πράξη.

Ο πρώτος έχει τίτλο μιας από τις ειδικότητες που αναφέρονται στην εγκύκλιο.

Ο δεύτερος είναι ήδη αδειοδοτημένος ιατρός άλλης ειδικότητας και έχει ολοκληρώσει πανεπιστημιακό μεταπτυχιακό ειδικά στην Αισθητική Ιατρική, το οποίο περιλαμβάνει θεωρητική και πρακτική εκπαίδευση.

Δεν γνωρίζουμε εκ των προτέρων ποιος από τους δύο είναι περισσότερο επαρκής.

Και ακριβώς γι' αυτό χρειάζεται αντικειμενική αξιολόγηση.

Γιατί ο τίτλος της ειδικότητας του πρώτου να λειτουργεί ως καθοριστικό κριτήριο, ενώ η πρόσθετη πανεπιστημιακή εκπαίδευση του δεύτερου να μην μπορεί να οδηγήσει σε αντίστοιχη διαδικασία αξιολόγησης;

Δεν θα ήταν επιστημονικά ορθότερο να εξετάζονται οι πραγματικές γνώσεις και δεξιότητες και των δύο;

Εάν η ασφάλεια του ασθενούς είναι ο στόχος, τότε πρέπει να εφαρμόζονται σαφή κριτήρια επάρκειας.

Και αυτά τα κριτήρια πρέπει να μπορούν να ελεγχθούν.

Η ευρωπαϊκή διάσταση

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία αναγνωρίζει την αρμοδιότητα των κρατών μελών να ρυθμίζουν την πρόσβαση στα επαγγέλματα, ιδιαίτερα όταν διακυβεύεται η δημόσια υγεία.

Παράλληλα, όμως, θέτει την αρχή της αναλογικότητας.

Η Οδηγία 2018/958/ΕΕ προβλέπει αξιολόγηση της αναλογικότητας πριν από τη θέσπιση νέων ή την τροποποίηση υφιστάμενων περιοριστικών ρυθμίσεων για νομοθετικά ρυθμιζόμενα επαγγέλματα.

Η προστασία της δημόσιας υγείας αποτελεί αναμφισβήτητα θεμιτό σκοπό.

Όμως ένας περιορισμός πρέπει να είναι κατάλληλος για τον σκοπό που επιδιώκει και να μην υπερβαίνει το αναγκαίο μέτρο.

Η οδηγία δεν παρέχει αυτομάτως δικαίωμα πραγματοποίησης αισθητικών πράξεων σε κατόχους μεταπτυχιακών τίτλων.

Δημιουργεί, ωστόσο, ένα σημαντικό πλαίσιο συζήτησης:

Όταν περιορίζεται η πρόσβαση σε συγκεκριμένες επαγγελματικές δραστηριότητες, ποια είναι η επιστημονική τεκμηρίωση του περιορισμού και έχει εξεταστεί η δυνατότητα εφαρμογής αντικειμενικών κριτηρίων πιστοποίησης;

Το μεταπτυχιακό δεν είναι διακοσμητικός τίτλος

Τα πανεπιστήμια δεν υπάρχουν για να παράγουν τίτλους που απλώς διακοσμούν βιογραφικά.

Η μεταπτυχιακή εκπαίδευση έχει σκοπό την εμβάθυνση της γνώσης, την ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων και την προαγωγή της επιστήμης.

Βεβαίως, ένα μεταπτυχιακό δεν αποτελεί αυτομάτως άδεια εκτέλεσης κάθε πράξης που περιλαμβάνεται στο πρόγραμμά του.

Αλλά το αντίστροφο είναι εξίσου σημαντικό:

Το γεγονός ότι ένα μεταπτυχιακό δεν απονέμει αυτομάτως επαγγελματικά δικαιώματα δεν σημαίνει ότι στερείται αξίας ως τεκμήριο επιστημονικής εκπαίδευσης.

Η διαφορά είναι θεμελιώδης.

Το πρώτο αφορά τη νομική αναγνώριση.

Το δεύτερο αφορά την πραγματική επιστημονική κατάρτιση.

Και μια σύγχρονη Πολιτεία οφείλει να δημιουργεί διαδικασίες που συνδέουν τα δύο.

Η λύση: Πιστοποίηση πραγματικής επάρκειας

Η απάντηση δεν είναι να επιτρέπεται σε κάθε ιατρό να πραγματοποιεί οποιαδήποτε πράξη επειδή παρακολούθησε ένα μεταπτυχιακό.

Αυτό θα ήταν επιστημονικά και δεοντολογικά προβληματικό.

Η απάντηση είναι να δημιουργηθεί ένα σαφές σύστημα πιστοποίησης πρόσθετων ιατρικών δεξιοτήτων, όπου αυτό είναι συμβατό με τη φύση της πράξης και το θεσμικό πλαίσιο.

Ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να περιλαμβάνει:

• Αναγνωρισμένη πανεπιστημιακή εκπαίδευση.
• Συγκεκριμένο πρόγραμμα θεωρητικών μαθημάτων.
• Ελάχιστο αριθμό εποπτευόμενων κλινικών πράξεων.
• Επίσημη καταγραφή πρακτικής εκπαίδευσης.
• Αξιολόγηση γνώσεων και δεξιοτήτων.
• Εκπαίδευση στην αντιμετώπιση επιπλοκών.
• Συνεχιζόμενη επανεκπαίδευση και επαναξιολόγηση.

Και, κυρίως, οι απαιτήσεις αυτές θα πρέπει να βασίζονται στους κινδύνους της συγκεκριμένης πράξης.

Δεν χρειάζεται να αμφισβητήσουμε τις ιατρικές ειδικότητες.

Χρειάζεται να αναγνωρίσουμε ότι η ιατρική εκπαίδευση δεν ολοκληρώνεται με την απόκτηση ενός τίτλου ειδικότητας.

Ποιος τελικά πιστοποιεί την επάρκεια;

Η Ιατρική είναι επιστήμη που εξελίσσεται διαρκώς.

Οι τεχνικές αλλάζουν. Οι θεραπευτικές δυνατότητες διευρύνονται. Νέα γνωστικά αντικείμενα αναπτύσσονται.

Κανένας τίτλος ειδικότητας δεν μπορεί να αποτελεί ισόβια και ανεξέλεγκτη απόδειξη επάρκειας για κάθε νέα τεχνική που εμφανίζεται.

Αντίστοιχα, κανένα μεταπτυχιακό δεν πρέπει να αποτελεί ανεξέλεγκτη εξουσιοδότηση άσκησης ιατρικών πράξεων.

Αυτό που απαιτείται είναι ένα σύστημα αξιολόγησης της πραγματικής εκπαίδευσης.

Δείξε μου τι διδάχθηκες.

Δείξε μου πού εκπαιδεύτηκες.

Δείξε μου πόσες πράξεις πραγματοποίησες υπό εποπτεία.

Δείξε μου πώς αξιολογήθηκες.

Δείξε μου ότι μπορείς να αναγνωρίσεις και να αντιμετωπίσεις τις επιπλοκές.

Και τότε ας συζητήσουμε την επάρκειά σου.

Όχι με βάση επαγγελματικές αντιπαραθέσεις.

Όχι με βάση συντεχνιακές διεκδικήσεις.

Όχι με βάση την απλή επίκληση ενός τίτλου.

Αλλά με βάση την επιστήμη, την εκπαίδευση και την ασφάλεια του ασθενούς.

Γιατί το πραγματικό ερώτημα δεν είναι εάν ένα μεταπτυχιακό δίνει αυτομάτως επαγγελματικά δικαιώματα.

Το πραγματικό ερώτημα είναι:

Γιατί η Πολιτεία να μην αξιολογεί θεσμικά την πρόσθετη πανεπιστημιακή εκπαίδευση ενός ήδη αδειοδοτημένου ιατρού;

Και, τελικά:

Ποιος πιστοποιεί την επιστημονική επάρκεια; Η πραγματική εκπαίδευση και η αποδεδειγμένη κλινική ικανότητα ή απλώς ο τίτλος που αναγράφεται στην ιατρική σφραγίδα;

Το Σύνδρομο της «Κατόπιν Εορτής» Αυστηρότητας: Ποιος Ελέγχει Πραγματικά την Υγεία;

Το σενάριο είναι πλέον θλιβερά επαναλαμβανόμενο στην ελληνική πραγματικότητα και αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα μιας βαθιάς θεσμικής παθογένειας. Ένας επώνυμος άνθρωπος, ένας αγαπημένος ηθοποιός ή τραγουδιστής, φεύγει ξαφνικά από τη ζωή, ή μια επώνυμη καταγγελία βλέπει το φως της δημοσιότητας. Μέσα σε λίγες ώρες, το σύμπαν της κρατικής γραφειοκρατίας ξυπνά από τον λήθαργο. Ελεγκτικοί μηχανισμοί που επί χρόνια παρέμεναν αδρανείς, μετατρέπονται αιφνιδίως σε «βασιλικότερους του βασιλέως».

Με όρους επικοινωνιακού εντυπωσιασμού, ξεκινούν σαρωτικοί έλεγχοι, οι οποίοι δεν στοχεύουν στην ουσιαστική θωράκιση της δημόσιας υγείας, αλλά στον κατευνασμού της κοινής γνώμης και την αποποίηση των κρατικών ευθυνών. Είναι όμως αυτός ο σωστός τρόπος λειτουργίας ενός ευνομουμένου κράτους; Ή μήπως το πρόβλημα βρίσκεται βαθύτερα, στη δομή και τη φιλοσοφία των ίδιων των ελέγχων;

Το Ελληνικό Παράδοξο της Αισθητικής Ιατρικής: Συντεχνιακοί Περιορισμοί, Ελλιπής Δημόσια Εκπαίδευση και Επιστημονικές Αντιφάσεις

Η αισθητική ιατρική αποτελεί έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους τομείς της σύγχρονης ιατρικής διεθνώς. Ενώ όμως στην υπόλοιπη Ευρώπη διαμορφώνονται σύγχρονα, αυστηρά αλλά συμπεριληπτικά πλαίσια πιστοποίησης, στην Ελλάδα παρατηρείται ένα πρωτοφανές θεσμικό και επιστημονικό παράδοξο: ένα απόλυτα κλειστό και συντεχνιακό σύστημα, το οποίο χαρακτηρίζεται από αντιφάσεις τόσο στην εκπαίδευση όσο και στην ίδια τη φύση των πράξεων.   

Η τέχνη του να μεγαλώνεις ενεργά: Από την επιβίωση στη δημιουργία

«Μεγαλώνω όμορφα σημαίνει σταματώ να κοιτάζω το ρολόι του χρόνου με φόβο. Αν συχνά πιάνεις τον εαυτό σου να λέει "ακόμα καλά είμαστε", ίσως χωρίς να το καταλαβαίνεις παγιδεύεσαι σε μια μοιρολατρία που σου στερεί τη ζωντάνια. Ας δούμε πώς η αλλαγή στις λέξεις μας μπορεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο που γερνάμε.»

Τεχνητή νοημοσύνη στην ιατρική: οφέλη και κίνδυνοι

Πώς βοηθά τον γιατρό

• Γραφειοκρατία και τεκμηρίωση: σύνταξη ιστορικού, επιστολών και περιλήψεων, καθώς και καταγραφή της επίσκεψης με φωνητική υπαγόρευση. Εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο άμεσο κέρδος, γιατί απελευθερώνει χρόνο για τον ασθενή.
• Υποστήριξη απόφασης: διαφορική διάγνωση ως «δεύτερη σκέψη», έλεγχος αλληλεπιδράσεων φαρμάκων, υπενθύμιση κατευθυντήριων οδηγιών.
• Αναγνώριση προτύπων: απεικόνιση, ΗΚΓ, δερματοσκόπηση και βυθοσκόπηση, όπου σε ορισμένες εφαρμογές η ακρίβεια πλησιάζει ή ξεπερνά τον ειδικό.
• Ενημέρωση: γρήγορη σύνοψη βιβλιογραφίας.
• Επικοινωνία: απλοποιημένες εξηγήσεις, φυλλάδια και οδηγίες σε γλώσσα κατανοητή για τον ασθενή.

Πώς βοηθά τον ασθενή

• Κατανόηση μιας διάγνωσης ή ενός αποτελέσματος εξετάσεων σε απλή γλώσσα.
• Προετοιμασία για την επίσκεψη: ποιες ερωτήσεις να κάνει και τι να αναφέρει.
• Συμμόρφωση στη θεραπεία και υποστήριξη στον τρόπο ζωής (διατροφή, άσκηση, ύπνος).
• Πρόσβαση σε πληροφορία οποιαδήποτε ώρα, που όταν χρησιμοποιείται σωστά μειώνει το άγχος αντί να το αυξάνει.

Βιοσυντονισμός, «παράσιτα» και αντιπαρασιτικά μηχανήματα: τι λέει η επιστήμη

Το βιοενεργειακό τεστ δεν έχει αποδεδειγμένη διαγνωστική αξία, τα παράσιτα δεν ευθύνονται για «όλες» τις δυσλειτουργίες του οργανισμού και τα «αντιπαρασιτικά» μηχανήματα δεν έχουν δείξει θεραπευτικό όφελος. Αυτό είναι το συμπέρασμα της διαθέσιμης έρευνας των τελευταίων 30 ετών.

Στο ιατρείο συναντώ συχνά ασθενείς που έκαναν ένα τέτοιο τεστ. Τους είπαν ότι έχουν «παράσιτα», «τοξίνες» ή «δυσανεξίες» και τους πρότειναν συνεδρίες με ειδικό μηχάνημα. Οι περισσότεροι έχουν πραγματικά συμπτώματα: κόπωση, φούσκωμα, πόνους, αϋπνία. Αξίζουν μια σωστή εξήγηση και μια σωστή διερεύνηση.

Πεθαίνουν όσοι εμβολιάστηκαν; Τι δείχνουν πραγματικά τα στοιχεία

Το επιχείρημα που ακούμε

Σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης και αντιεμβολιαστικούς κύκλους επαναλαμβάνεται συχνά ο ισχυρισμός: «οι εμβολιασμένοι πεθαίνουν καθημερινά» και «αυξήθηκαν παγκοσμίως οι θάνατοι εξαιτίας των εμβολίων κατά του COVID-19». Το επιχείρημα βασίζεται συνήθως σε δύο παρατηρήσεις που είναι εν μέρει αληθινές αλλά ερμηνεύονται λανθασμένα:

1. Όντως, ο κόσμος βίωσε παρατεταμένη αύξηση της συνολικής θνησιμότητας (excess mortality) μετά το 2020, που σε πολλές χώρες συνεχίζεται ακόμα και σήμερα.
2. Όντως, καθημερινά πεθαίνουν άνθρωποι που έχουν εμβολιαστεί.

Το πρόβλημα είναι η αιτιώδης σύνδεση που γίνεται ανάμεσα στα δύο. Ας δούμε τι λέει η επιστημονική βιβλιογραφία.

Προληπτική γαστροπροστασία: Μήπως παίρνετε ένα φάρμακο που δεν χρειάζεστε;

Είναι μια σκηνή που επαναλαμβάνεται καθημερινά στα ελληνικά φαρμακεία: Κάποιος αγοράζει μια θεραπεία και αυτόματα ζητάει «και ένα χάπι για το στομάχι, έτσι για προστασία». Η πεποίθηση ότι κάθε φορά που παίρνουμε φάρμακα πρέπει να «στρώνουμε» το στομάχι μας είναι βαθιά ριζωμένη.

Τι λέει όμως η επιστήμη; Έχει πραγματικά νόημα να παίρνει κανείς γαστροπροστασία προληπτικά, όταν δεν έχει κανένα πρόβλημα με το στομάχι του και τα φάρμακα που λαμβάνει δεν είναι ερεθιστικά;

Η σύντομη απάντηση είναι όχι. Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, αυτή η πρακτική αποτελεί μια κλασική ιατρική υπερβολή και μια άσκοπη προσθήκη στη λίστα των φαρμάκων μας (πολυφαρμακία).

Είναι απαραίτητα τα αντιφλεγμονώδη;

Όταν κάτι πονάει, το πρώτο που σκεφτόμαστε είναι ένα αντιφλεγμονώδες. Το όνομα όμως παραπλανά: τα φάρμακα αυτά δεν θεραπεύουν την αιτία του πόνου, μειώνουν μόνο τα συμπτώματα. Αυτό δεν είναι ασήμαντο, γιατί ο πόνος και η φλεγμονή είναι σήματα του οργανισμού και όχι η ίδια η νόσος.

Τι προσφέρουν πραγματικά

Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (ιβουπροφαίνη, ναπροξένη, δικλοφενάκη κ.ά.) μειώνουν τον πόνο και την ακαμψία. Στις περισσότερες συχνές μυοσκελετικές παθήσεις, όπως η οσφυαλγία, η οστεοαρθρίτιδα και οι τραυματισμοί των μαλακών μορίων, το όφελος σε σχέση με το εικονικό φάρμακο είναι μικρό έως μέτριο. Η φλεγμονή επιπλέον είναι μέρος της φυσιολογικής επούλωσης. Όταν την καταστέλλουμε συστηματικά, δεν είναι αυτονόητο ότι κάνουμε καλό.

SGLT2: Το φάρμακο του διαβήτη που έγινε το νέο «μυστικό» της μακροζωίας

Φανταστείτε ένα χάπι που σχεδιάστηκε για να ρυθμίζει το ζάχαρο, αλλά τελικά αποδείχθηκε ότι μπορεί να «ξεγελάσει» το σώμα μας, χαρίζοντάς του τα οφέλη της νηστείας και της άσκησης. Ο λόγος για τους αναστολείς SGLT2 (φάρμακα όπως η εμπαγλιφλοζίνη και η δαπαγλιφλοζίνη), μια κατηγορία σκευασμάτων για τον Διαβήτη Τύπου 2 που έχει ξεσηκώσει την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα που μελετά την αντιγήρανση.

Πώς όμως ένα φάρμακο για το ζάχαρο καταφέρνει να προστατεύει την καρδιά, τα νεφρά και να επιβραδύνει το ρολόι του χρόνου; Ας το δούμε με απλά λόγια.