Το σενάριο είναι πλέον θλιβερά επαναλαμβανόμενο στην ελληνική πραγματικότητα και αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα μιας βαθιάς θεσμικής παθογένειας. Ένας επώνυμος άνθρωπος, ένας αγαπημένος ηθοποιός ή τραγουδιστής, φεύγει ξαφνικά από τη ζωή, ή μια επώνυμη καταγγελία βλέπει το φως της δημοσιότητας. Μέσα σε λίγες ώρες, το σύμπαν της κρατικής γραφειοκρατίας ξυπνά από τον λήθαργο. Ελεγκτικοί μηχανισμοί που επί χρόνια παρέμεναν αδρανείς, μετατρέπονται αιφνιδίως σε «βασιλικότερους του βασιλέως».
Με όρους επικοινωνιακού εντυπωσιασμού, ξεκινούν σαρωτικοί έλεγχοι, οι οποίοι δεν στοχεύουν στην ουσιαστική θωράκιση της δημόσιας υγείας, αλλά στον κατευνασμού της κοινής γνώμης και την αποποίηση των κρατικών ευθυνών. Είναι όμως αυτός ο σωστός τρόπος λειτουργίας ενός ευνομουμένου κράτους; Ή μήπως το πρόβλημα βρίσκεται βαθύτερα, στη δομή και τη φιλοσοφία των ίδιων των ελέγχων;
Το Κυνήγι Μαγισσών και η Δαιμονοποίηση των Ιατρικών Πράξεων
Όταν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί λειτουργούν υπό καθεστώς πανικού, το πρώτο θύμα είναι η λογική. Αντί για στοχευμένη διώξη των πραγματικών απατεώνων και των κομπογιαννιτών που παρεισφρέουν στον χώρο της υγείας, παρατηρούμε μια ισοπεδωτική δαιμονοποίηση ολόκληρων κλάδων.
Φτάνουμε στο σημείο να αμφισβητείται αν οι ίδιοι οι πτυχιούχοι γιατροί έχουν το δικαίωμα να ασκούν διεθνώς αναγνωρισμένες και θεσμοθετημένες ιατρικές πράξεις, όπως ο βελονισμός, η ομοιοπαθητική και η αισθητική ιατρική. Όταν το κράτος αδυνατεί να ξεχωρίσει την «ήρα από το στάρι», επιλέγει να κάψει ολόκληρο το χωράφι, τρομοκρατώντας επαγγελματίες που λειτουργούν νόμιμα και επιστημονικά επί δεκαετίες.
Η Εγγενής Αντίφαση των Ιατρικών Συλλόγων
Γιατί όμως αποτυγχάνει το παρόν σύστημα; Η απάντηση βρίσκεται στον φορέα που έχει σήμερα την ευθύνη της αδειοδότησης και του ελέγχου: τους κατά τόπους Ιατρικούς Συλλόγους.
Εδώ εντοπίζεται μια ξεκάθαρη σύγκρουση συμφερόντων (conflict of interest). Ο Ιατρικός Σύλλογος είναι, από τη φύση και τον καταστατικό του ρόλο, ένα συνδικαλιστικό και γνωμοδοτικό όργανο. Αποστολή του είναι να προασπίζεται τα δικαιώματα και τα συμφέροντα των μελών του — δηλαδή των γιατρών. Είναι θεσμικά οξύμωρο ο ίδιος φορέας που οφείλει να σε προστατεύει ως μέλος του, να είναι ταυτόχρονα και ο αδέκαστος κριτής που θα σε ελέγξει αυστηρά, θα σε εγκαλέσει ή θα σου επιβάλει εξοντωτικές ποινές. Το σύστημα αυτό, εκ των πραγμάτων, παράγει είτε ανοχή είτε σπασμωδική αυστηρότητα.
Η Λύση: Μια Ανεξάρτητη Αρχή Προληπτικού Ελέγχου
Αν θέλουμε να ξεφύγουμε από το μοντέλο του κράτους-«χωροφύλακα» που θυμάται τους νόμους μόνο κατόπιν εορτής, οφείλουμε να υιοθετήσουμε τις βέλτιστες πρακτικές των προηγμένων χωρών. Η λύση είναι η σύσταση μιας Ανεξάρτητης Επιτροπής / Αρχής Ελέγχου Υγείας, η οποία θα λειτουργεί μακριά από συνδικαλιστικές σκοπιμότητες και τηλεοπτικά δικαστήρια, βασιζόμενη σε ένα τετράπτυχο σταθερότητας:
- Καθοδήγηση στην Εκκίνηση: Η Αρχή δεν θα περιμένει το λάθος. Θα καθοδηγεί τον γιατρό από την πρώτη ημέρα, παρέχοντας σαφή και αυστηρά πρωτόκολλα για το πώς πρέπει να στηθεί και να λειτουργήσει ένα ιατρείο με ασφάλεια.
- Συστηματικοί Προληπτικοί Έλεγχοι: Οι έλεγχοι πρέπει να αποσυνδεθούν από τις καταγγελίες και τη δημοσιότητα. Θα διεξάγονται σε τακτά, προκαθορισμένα χρονικά διαστήματα για όλους, βάσει μιας αντικειμενικής λίστας κριτηρίων.
- Συμβουλευτική Διευθέτηση: Όταν εντοπίζεται μια παράβαση που δεν θέτει σε άμεσο κίνδυνο την ανθρώπινη ζωή, ο ρόλος της επιτροπής θα είναι διορθωτικός. Θα δίνεται συγκεκριμένο, εύλογο χρονικό περιθώριο στον επαγγελματία να συμμορφωθεί με τις υποδείξεις.
- Αυστηρή Τιμωρία στη Μη Συμμόρφωση: Εάν, μετά την προειδοποίηση και την καθοδήγηση, ο επαγγελματίας αδιαφορήσει ή επιδείξει αμέλεια που θέτει σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία, τότε και μόνο τότε θα ενεργοποιούνται αυστηρές ποινές, έως και η οριστική αφαίρεση της αδείας λειτουργίας.
Η ασφάλεια των ασθενών δεν διασφαλίζεται με τηλεοπτικές επιδρομές των αρχών μετά από μια τραγωδία, ούτε με τη δαιμονοποίηση ιατρικών ειδικοτήτων. Διασφαλίζεται με θεσμική σοβαρότητα, πρόληψη και καθαρούς κανόνες. Είναι ώρα να περάσουμε σε ένα σύγχρονο μοντέλο ελέγχου, όπου η πολιτεία θα λειτουργεί ως εγγυητής της δημόσιας υγείας και όχι ως επικοινωνιακός διώκτης.
- Καθοδήγηση στην Εκκίνηση: Η Αρχή δεν θα περιμένει το λάθος. Θα καθοδηγεί τον γιατρό από την πρώτη ημέρα, παρέχοντας σαφή και αυστηρά πρωτόκολλα για το πώς πρέπει να στηθεί και να λειτουργήσει ένα ιατρείο με ασφάλεια.
- Συστηματικοί Προληπτικοί Έλεγχοι: Οι έλεγχοι πρέπει να αποσυνδεθούν από τις καταγγελίες και τη δημοσιότητα. Θα διεξάγονται σε τακτά, προκαθορισμένα χρονικά διαστήματα για όλους, βάσει μιας αντικειμενικής λίστας κριτηρίων.
- Συμβουλευτική Διευθέτηση: Όταν εντοπίζεται μια παράβαση που δεν θέτει σε άμεσο κίνδυνο την ανθρώπινη ζωή, ο ρόλος της επιτροπής θα είναι διορθωτικός. Θα δίνεται συγκεκριμένο, εύλογο χρονικό περιθώριο στον επαγγελματία να συμμορφωθεί με τις υποδείξεις.
- Αυστηρή Τιμωρία στη Μη Συμμόρφωση: Εάν, μετά την προειδοποίηση και την καθοδήγηση, ο επαγγελματίας αδιαφορήσει ή επιδείξει αμέλεια που θέτει σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία, τότε και μόνο τότε θα ενεργοποιούνται αυστηρές ποινές, έως και η οριστική αφαίρεση της αδείας λειτουργίας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου